Gezocht: Schaapherders Met Verstand


Wat 15 jaar geleden nog ondenkbaar was – wat moet ik met een draagbare telefoon – is nu, in de vorm van een smartphone een onlosmakelijk deel van ons leven geworden. Een zegen zegt de een, een vloek de ander. Ik hoor wel eens zeggen dat met name de sociale media een status hebben gekregen die bijna god like is. “Kom op nou man. Hier kijk. Het staat toch op social media.”. Mensen, zo lijkt het, verliezen beetje bij beetje de wil om helder na te denken en volgen als schapen hetgeen ze lezen en zien. Dat er verhalen tussen zitten die niet gebaseerd zijn op gevalideerde feitelijkheden, maakt blijkbaar niet meer uit. Juist doordat het gedeeld wordt en becommentarieerd, ontstaat een waarheid die wordt geaccepteerd.

Waarheidsvinding, zo zou je bijna gaan geloven, is een relikwie uit lang vervlogen tijden. Een instrument dat niet meer past in het huidige tijdbeeld. Neem nu de president van de VS.  Een wereldleider en rolmodel. Iemand  waar mensen tegenop kijken en zich aan spiegelen. Trump en zijn “fake news” zetten deze beleving nadrukkelijk op scherp. Als iemand van dit kaliber zo gemakkelijk met “waarheid” omspringt, welk signaal geeft dit dan af aan de vele smartphone gebruikers waarbij nu al de grens tussen hetgeen wel en niet kan en mag, tussen sociaal en asociaal, waarheid en onwaarheid al aan het vervagen zijn? Juist de achterban van Trump is het levende bewijs dat zijn woord en zijn uitleg belangrijker zijn dan het feitelijke bewijs in de vorm van foto, video of geschrift.

Maar ook de media in ons eigen kikkerlandje beginnen het spelletje mee te spelen. Waren zij juist de rots in de branding door alles eerst te fact checken, nu lopen ze mee in de race met de smartphone journalist. Om maar geen scoop te missen wordt nogal eens iets de ether ingesleurd dat niet gecontroleerd is op waarheid. Je merkt het ook op het journaal aan het soort vragen dat gesteld wordt. “Wat denk jij?” is de laatste tijd veelgehoord. Denken mag. Graag zelfs. Maar met name een journalist moet zich baseren op feiten en niet op aannames en gevoelens.

En dan zijn er nog de cijfers en statistieken die worden aangehaald. Meten is weten, wordt wel eens geroepen. Feit is echter dat de cijfers die worden aangehaald om te bewijzen dat het glas half lees is, dezelfde zijn die het tegendeel bewijzen.

Wij bewijzen telkens weer opnieuw dat wij schapen zijn. Gekluisterd aan de lippen van de een of ander en volledig vertrouwend op diens uitspraken. Je zou bijna geneigd zijn een vacature uit te schrijven voor schaapsherders met verstand, die de grote massa wél de juiste weg kunnen tonen.

Auteur : Math Fooij, Avytos Agile
Website : 
www.avytos.com
Math traint en begeleid mensen die hun communicatie en presentatie kwaliteiten willen vergroten zodat ze persoonlijk en zakelijk groeien.